Begraven in de natuur
Natuurbegraafplaats en begraven in de natuur
Natuurbegraven kan dichter bij huis dan de meeste mensen denken. Niet op een natuurbegraafplaats, want die ligt hier niet, maar op Duinhof in IJmuiden.
Wat een natuurgraf is
Een natuurgraf ligt in een natuurgebied: een bos, een stuk heide of een landgoed. Er komt geen steen op en er wordt geen perk aangelegd. De plek gaat op in de omgeving en wordt verder aan de natuur overgelaten. Op veel natuurbegraafplaatsen liggen de graven ver uit elkaar, soms vijf meter of meer, zodat het terrein een natuurgebied blijft en geen dodenakker wordt.
Het grafrecht is er vaak eeuwigdurend. Dat is een geruststelling, want het graf wordt nooit geruimd. Het betekent ook dat de keuze onomkeerbaar is: de plek ligt vast en verandert nooit meer. Wat er verder mag, verschilt per terrein. Op de een kunt u zelf een plek uitzoeken, op de ander niet. Soms mag er alleen een kist in, soms ook een urn.
Wat er in onze regio wel en niet is
Hier lopen twee dingen door elkaar die niet hetzelfde zijn. Een natuurbegraafplaats is een natuurgebied dat als begraafplaats gebruikt wordt. Die ligt niet in ons werkgebied: in heel Noord-Holland staat er bij de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen maar een, Geestmerloo bij Alkmaar.
Natuurbegraven op een gewone begraafplaats is iets anders, en dat kan hier wel. Begraafplaats Duinhof in IJmuiden, verscholen in de Heerenduinen, biedt het volgens het eigen profiel bij de LOB: honderd procent natuurbegraven en groen begraven, in een enkel en in een dubbel graf. Er is ook een urnenbos, waar een oplosbare urn in de grond gaat en waar u op een zelfgekozen plek een boom kunt planten.
Dat is voor veel families het antwoord op de vraag waarmee zij binnenkomen. Geen rit naar Alkmaar, maar een begraafplaats in de duinen vlak bij huis, met een aula van Dudok die rijksmonument is en een buitenaula van hout uit de eigen gemeente.
Daarnaast is er Eeuwstede, een afdeling van de Algemene Begraafplaats aan de Herfstlaan in Heemstede, waar natuurlijk begraven wordt.
Westerveld in Driehuis wordt bijna altijd genoemd zodra dit gesprek begint, en dat is te begrijpen: het is een duinlandgoed waar de graven tussen de bomen liggen. Toch vonden wij natuurgraven daar nergens terug, niet op hun eigen site en niet in hun brochures. Wilt u het zeker weten, dan vragen wij het voor u na.
| Duinhof, IJmuiden | In het werkgebied. Natuurbegraven en groen begraven, enkel en dubbel graf, plus een urnenbos met een oplosbare urn en een eigen boom. Aula van Dudok en een buitenaula. |
|---|---|
| Eeuwstede, Heemstede | In het werkgebied. Afdeling van de Algemene Begraafplaats aan de Herfstlaan waar natuurlijk begraven wordt, met de aula op hetzelfde terrein. |
| Onderlangs, Castricum | Net buiten het werkgebied. Een veld van minder dan een hectare bij een gewone begraafplaats. Kist en urn. |
| Nieuw Valkeveen, Naarden | Verder weg. Geopend in 2021, ongeveer een hectare bos naast een bestaande begraafplaats. Kistbegraven, eigen plaatskeuze. |
| Geestmerloo, Koedijk | Bij Alkmaar, de enige echte natuurbegraafplaats in Noord-Holland. Elf hectare, vijf meter of meer tussen de graven, eeuwigdurend grafrecht. |
Bronnen: het profiel van Duinhof bij de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen, het LOB-overzicht van natuurbegraafplaatsen in Nederland en een landelijk overzicht per provincie, alle geraadpleegd op 23 september 2026. In Zuid-Holland liggen de dichtstbijzijnde natuurbegraafplaatsen in Heinenoord, Gouda en Rotterdam, dus ook vanuit de Bollenstreek is het een rit.
Wat hier wel kan
Natuurbegraven op Duinhof. Dat is de kortste weg: een graf in de duinen bij IJmuiden, met de plechtigheid in de aula of in de buitenaula op hetzelfde terrein. Cremeren kan er niet, begraven wel.
Natuurlijk begraven op Eeuwstede. Een afdeling van de Algemene Begraafplaats aan de Herfstlaan in Heemstede. Ook daar staat de aula op hetzelfde terrein, dus de koffie na afloop hoeft geen tweede rit te worden.
Een graf zonder monument. Op vrijwel elke begraafplaats in de regio kunt u afzien van een steen en het graf laten begroeien. Dat is niet hetzelfde als een natuurgraf, maar het komt er dicht bij en het scheelt de familie een lange rit bij elk bezoek.
Een afbreekbare kist. Die kunt u overal kiezen, ook op een gewone begraafplaats en ook bij een crematie.
De kist en de wade
In een natuurgraf mag alleen wat vergaat. Dat betekent ongelakt hout, wilgenteen of stevig karton, of helemaal geen kist maar een wade van linnen of wol. Lak, lijm, metalen handgrepen en kunststof vallen af.
Er zit een praktische kant aan die zelden genoemd wordt. Een kist van teen of karton is lichter, maar ook zachter en buigzamer. Voor dragers vraagt dat een andere manier van tillen, zeker over een onverhard pad. Wij bespreken dat vooraf en zorgen dat er genoeg dragers zijn.
Waar u op moet letten
Wij raden een natuurgraf niet af, maar wij noemen wel eerlijk wat families er achteraf over zeggen.
- Er is geen naam op de plek. Voor wie houvast zoekt bij een steen met een naam erop, is dat een groter gemis dan het vooraf lijkt.
- Het graf ligt zelden aan een pad. Dat is mooi op de dag zelf, maar het betekent ook dat een broer van tachtig er over een paar jaar niet meer komt.
- Eeuwigdurend is ook onomkeerbaar. Verhuist de familie naar de andere kant van het land, dan blijft het graf waar het ligt.
- Groen is niet vanzelf duurzaam. Twee uur rijden met een stoet auto's telt ook mee. Een afbreekbare kist op de begraafplaats om de hoek is soms de groenere keuze.
Denkt u hierover na?
Bel gerust, ook als er nog niets aan de hand is. Wij zoeken uit wat op een bepaald terrein mag en wat het betekent voor de dag zelf. Vastleggen kan bij een voorbespreking.
Veelgestelde vragen
Wat mensen ons het vaakst vragen
Kan ik in de buurt van Haarlem in de natuur begraven worden?
Ja. Op begraafplaats Duinhof in IJmuiden, in de Heerenduinen, kan natuurbegraven en groen begraven worden, in een enkel of een dubbel graf. Dat staat in het profiel van de begraafplaats bij de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen. Daarnaast kan natuurlijk begraven op Eeuwstede, een afdeling van de Algemene Begraafplaats aan de Herfstlaan in Heemstede.
Is er een natuurbegraafplaats in Haarlem?
Nee. Een natuurbegraafplaats is een natuurgebied dat als begraafplaats gebruikt wordt, en die ligt niet in ons werkgebied. In heel Noord-Holland staat er bij de LOB maar een: Geestmerloo in Koedijk bij Alkmaar. Natuurbegraven op een gewone begraafplaats kan hier wel, op Duinhof in IJmuiden.
Wat kan er op Duinhof precies?
Behalve gewone graven staan er bij Duinhof natuurbegraven en groen begraven vermeld, in een enkel en in een dubbel graf. Er is een urnenbos waar een oplosbare urn wordt begraven en waar op een zelfgekozen plek een boom geplant kan worden. Verstrooien op het terrein kan in overleg. De plechtigheid kan in de aula van Dudok, een rijksmonument, of in de buitenaula. Cremeren kan er niet.
Kan ik op Westerveld een natuurgraf krijgen?
Wij vonden daar geen natuurgraven. Westerveld in Driehuis is een duinlandgoed waar de graven tussen de bomen liggen, maar de woorden natuurgraf en natuurlijk begraven komen niet voor op hun site en niet in hun brochures. Wilt u het zeker weten, dan vragen wij het voor u na.
Wat is het verschil tussen een natuurgraf en een gewoon graf?
Op een natuurgraf komt geen steen. De plek gaat op in de omgeving en wordt overgelaten aan de natuur in plaats van onderhouden als een perk. Op een echte natuurbegraafplaats is het grafrecht vaak eeuwigdurend, waar een gewoon graf voor tien, twintig of veertig jaar wordt uitgegeven en daarna verlengd kan worden.
Welke kist mag er in een natuurgraf?
Een kist die vergaat: ongelakt hout, wilgenteen of karton. Een wade van linnen of wol kan ook. Lak, lijm, metalen handvatten en kunststof horen er niet in. Wat een terrein precies toestaat verschilt, en dat vragen wij voor u na voordat u iets kiest.
Mag er een steen of een naambordje op?
Op een natuurgraf meestal niet. Sommige terreinen staan een houten schijf of een klein natuurlijk merkteken toe, andere werken met een nummer en een kaart. Dat is voor nabestaanden vaak het lastigste punt: er is geen plek met een naam erop. Bespreek dat met elkaar voordat u kiest.
Verzorgen jullie ook een uitvaart op een natuurbegraafplaats buiten de regio?
Ja. Wij rijden met onze eigen rouwauto naar Castricum, Naarden of Alkmaar, net zo goed als naar de Kleverlaan. Wel maken wij vooraf afspraken over het laatste stuk, want een natuurgraf ligt zelden aan een verharde weg.